دشت مُغان نام جلگه‌ای است در شمالی‌ترین قسمت استان اردبیل در شمال باختری ایران که شهرستان پارس آباد در آن واقع شده است . پارس آباد در قسمت شمالی جلگه مغان قرار دارد که عموماً بصورت هموار می‌‌باشد. اب و هوای این شهر معتدل بوده و تابستانهایش بسیار گرم و زمستانها با آب و هوای ملایم می‌‌باشند. در تابستانها گاه درجه حرارت تا چهل درجه سانتی گراد می‌‌رسد و در زمستانها، دما به صفر درجه نیز کاهش می‌‌یابد. رود ارس که در مرز ایران و جمهوری آذربایجان قرار دارد از طریق سد انحرافی میل مغان سبب آبیاری کشتزارها و ایجاد حوضچه‌هایی برای پرورش ماهی می‌‌شود. شهر پارس آباد در 47درجه و 54 دقيقه طول جغرافيائي و 39 درجه 39دقيقه عرض جغرافياي قرار گرفته كه فاصله آن از مركز استان 210 كيلومتر مي باشد در سال 1328 این منطقه که در آن پارس آباد قرار دارد بنام قوچ قشلاقی معروف بوده است. در این منطقه عشایر مغان با ابتدایی‌ترین امکانات زندگی می‌‌کردند. شغل آنها دامداری بوده و به عبارتی در این منطقه کشت صورت نمی‌گرفته است. در همین ایام مطالعاتی در منطقه انجام می‌‌گیرد و شرکت شیار با مقصد احیای کشاورزی و زمین‌های کشاورزی تأسیس می‌‌گردد. این شرکت در یوشان آباد که بعدها شاه‌آباد نامیده شد و بعد از پیروزی جمهوری اسلامی ایران به جعفرآباد تغییر یافت مستقر می شود. پارس آباد شهری نوپا با قدمت بيش از 45 سال است . با توجه باينكه نخستين بناي شهر را مهندس پارسا در سال 1338 بنيان نهاده اسم اين شهر را پارساآباد گذاشتند که به مرور زمان پارس آباد ناميده شد. از ابتدا نقشه این شهر بر اساس اصول شهرسازی ریخته شد اگر چه تعدادی از ساکنان در قسمتی از شهر این موضوع را رعایت نکرده اند. در سال 1355 که قریب 150 خانوار در آن سکونت داشتند، خانه‌هایی که از شهرداری تا مسجد جامع ساخته شده بودند به طور مرتب در کنار خیابان خاکی به همان عرضی که امروز هست قرار گرفته بودند و قسمت جلوی خانه‌ها را برای منطقه تجاری خالی گذاشته بودند. در سال 1370 پارس آباد رسما به شهر تبدیل شد .

مغان منطقه‌سينده بؤيوك چيلله نين دؤرد گون آخيرينا و كيچيك چيلله‌نين اوچ گون اولينه خيدير دئيه‌رلر. خيديرين بيرينجي گئجه‌سينده عائله‌لر بوغدا قووورارلار وأل دييرماني‌له اويوده‌رك الك ايله اله ييب قاووت دوزه‌لده‌رلر.

قيزگلين لر و خانيم‌لار نيت ائديب ايسته ديك لري حاجت اوزره، اونو بير مئجمه‌ئي يه تؤكوب گئجه‌ني خلوت بير اوتاقا قويارلار. صاباح سحر قاووت لار اوزه‌‌ي قاريشيق گؤرونورسه  خانيم‌لار سئوينجك اولوب گله‌جه‌يه اومود باغلايارلار.

مغان اهلي خيدير گونلريني قيشين لاپ سويوق گونلري بيليب ائل ايچره ديئه‌رلر: «خيديرگيردي قيش گيردي- خيدير چيخدي قيش چيخدي»

آي چيلله ، چيلله قارداش

آتين قامچيلا قارداش.

بير گلدين دانيشماديق،

قلبيم آچيلا قارداش

چيلله قوْودو ،چيلله قوْودو

سحر مينجيق ، سحر مينجيق. 40

سحر مينجيق دئديكده ساباهيسي گون مينجيق

صفا و صمیمیت و همه خوبیها در زندگی پاک دامن طبیعت نهفته است، هوای پاک، روح را پاک می کند و غذاهای طبیعی به همراه زندگی در دل طبیعت بدن را سالم نگه میدارد. از این که جوانان و اکثر روستانشینها و عشایر به شهرنشینی گرایش دارند افسوس می خورم و از بهم خوردن اصول زندگی ایلی متاثرم چون قدرت و اقتصاد واقعی کشور در دستان این دو گروه است.

بیایید قدر زندگی مملو از آرامش را بدانیم ، با مروری کوتاه از گذشته و اطرافمان شاهد انسانهای سالم و قوی خواهیم بود که با وجود سن بالا بهتر از بیشتر ما، بهتر از جوانهای ما  زندگی کرده و در سلامت و شادی و زیبایی بسر می برند، چیزی که ما به اصطلاح شهرنشینها در حسرت لحظاتی از زندگی آنها هستیم و نام خوشبختی بر آن نهاده ایم. 

در زندگی شهرنشینی بجز اضطراب و استرس و نگرانی و بیماری چیزی نیست (البته حساب از ما بهتران جداست) ، سالهاست که در آرزوی دست نیافتنی یک زندگی پاک روستایی لحظه شماری می کنم ولی هیچوقت عدالت حاکم نبوده و ظلم و ستم پایانی نخواهد داشت (خدایی هست و روز حسابی) ..!!!. نمی شود ننوشت یا بهتر بگویم نشد ننویسم ، این جمله برای اهل دلانی بود که دریافتند ! بیندیشید.

انسانهایی که پاکی درونی خود را حفظ کرده اند و از یک زندگی پاک طبیعی برخوردارند، خوشبختان روی زمینند. سلامتی نعمت بزرگی است که در دل زندگی طبیعی نهفته است. اگر انسان قدر داشته هایش را نداند و به خوبی از داشته هایش لذت نبرد هرگز طعم خوشبختی را نخواهد چشید.

در هزاره چهارم قبل از میلاد تمدن بزرگی در کناره رود ارس و دشت مغان و آران با نام تمدن اصحاب رس وجود داشته است . در روایتی از حضرت علی (ع) نقل شده است که اصحاب رس در آن دوران شهرهایی ایجاد کرده بودند که در جهان آن روز ، شهری بزرگتر از آن پیدا نمی شد. در این شهرها کشاورزی ، باغداری و آبیاری با کمک ایجاد شبکه آبرسانی از رود ارس در حد تکامل یافته رونق داشته است . استفاده از آبیاری مصنوعی به توسعه کشاورزی و صنعت و تمرکزاجتماعات بشری در کانونهای شهری انجامید.
احمد ابن یعقوب ، متوفی 284 ق  در کتاب البلدان ،می نویسد: «در پشت رود ارس ، سیصد شهر ویران است و این شهرها هستند که خداوند تعالی داستان آن و اصحاب رس را ذکر کرده است.»
ابن حوقل متوفی 366 ق در کتاب صوره الارض می نویشسد:«اگر کسی از دو سوی رود ارس از ورثان(اولتان) بالا و پایین برود ، آثار شهرهایی را می بیند فرو ریخته و واژگون شده و زیر و زبر گردیده در بدترین وضع، این همان شهرهای اصحاب رس است.»
در هزاره اول و دوم قبل از میلاد، قومی با نام میک، موخوی، مگوان و مغان در کنار رود ارس و دشت مغان می زیستند که حامل میراث دینی گذشتگان بوده و در دولت ماد و حتی امپراتورهای بزرگ هخامنشی و ساسانی ، امور دینی جامعه به طور انحصاری و موروثی در اختیار دانشمندان و علمای این قبیله بوده است. بنا به روایاتی، رزتشت-پیامبر باستانی ایرانیان- نیز از جمع این مغان و از منطقه دشت مغان برخاسته بود.

سیاه چادر مسکن متحرک و سنتی عشایر کوچ رو است. گروهی از عشایر در سردسیر و گاهی در گرمسیر در سیاه چادر سکونت دارند.. سیاه چادر از موی بز توسط زنان بافته می شود و توسط قطعات چوبی پایه و میخ و بند و خلال روی سطح زمین برپا می شود. نمای ظاهری سیاه چادر قشقایی از بیرون شبیه به مکعب مستطیل و مانند ساختمان بام مسطح است. تمام افراد خانواده زیر سیاه چادر زندگی می کنند.